 |
| Georg Guðni Hauksson: Án titils (2000). |
Í rými Listasafns Reykjavíkur, hangir verk Georgs. Stærð þess (sem nær næstum hæð veggsins), magnar yfirgnæfandi tilfinningu fyrir landslaginu á striganum. Verkið umlykur mann um leið og gengið er inn í salinn. Tilfinning er fyrir að standa andspænis sjóndeildarhring þar sem samruni óhlutbundins og hlutbundins landslags blandast í eitt. Áhorfandinn fær tilfinningu fyrir að standa andspænis einhverju háleitu, þar sem jörð, regn, og loft taka á móti honum.
Verkið er konseptlist, þar sem listamaðurinn túlkar veðráttu og ljósbrigði náttúrunnar á frumlegan hátt. Verkið er óstaðbundið, en sterk tilfinning er fyrir íslenskri náttúru, þar sem litir og óreglulegar burstastrokur gefa tilhneigingu til að hugsa um harðskeytt og kalt landslag. Aftur á móti leiða mjúkar línur og stórt neikvætt rými til þess að að maður skynjar kyrrð og tómarúm í veðráttu og ljósbrigðum náttúrunnar. Við fáum tilfinningu fyrir að formin muni hverfa í þokunni.
Georg hafði sérstakan áhuga á sjóndeildarlínunni og tómarúminu sem liggur á milli, þ.e.a.s. hann leitaðist við að mála loftið og ósýnileikann sem var á milli hans og sjóndeildarhringsins. Áhorfandinn á ekki alltaf að geta greint hvar formin skarast. Ef sjórinn er hluti af myndefninu, á hann t.a.m. að leysast upp í fjalli eða á himni. Aðferð hans er einnig tilraun til að draga fram dýpt. Hægt er að greina mörg lög innan myndrammans og athyglisvert er að sjá hvernig litir, eins og blár og brúnn í sjónum, eru notaðir saman
Listamanninum tókst sannarlega að endurspegla kjarna formanna. Hann leitaði ekki að raunveruleikanum sem býr í útliti þeirra, heldur vildi hann ná að draga áhorfandann handan þeirra. Það sem skipti hann máli var hvað er í landslaginu, ekki hvar það er. Málverk Georgs eiga að vekja upp spurningar um minningar okkar og hvernig þær vakna upp þegar við horfum á listaverk. Georg lýsti málverkum sem andlegum stað, sem dregur áhorfandann inn með þeim afleiðingum að viðkomandi íhugar, og fer í gegnum ferðalag sinna eigin hugsana. Hann leitaði eftir sýnileika handan skynfæranna, sem hefur ekkert með eftirlíkingu náttúrunnar að gera, heldur verður til í tómarúmi þar sem mörkin á milli þess sem skynjar og þess sem er skynjað leysast upp. Við leitum ekki að ákveðnu landslagi í myndrammanum, en samt sem áður berum við kennsl á eiginleika náttúrunnar í samruna lýsingar og litbrigða. Skynjun okkar og náttúran rennur saman í eitt þar sem við tengjumst okkar eigin tilfinningum. Krafturinn í íslensku landslagi er viðloðandi. Án þessa stíls fáum við ekki tækifæri til að skynja það sem er handan formanna eins og einkennist í óhlutbundinni list.
Aðferð Guðna gefur sterka tilfinningu fyrir einhverju sem liggur bakvið landslagið. Áhorfandinn upplifir sérstaka fegurð. Tæknin er athyglisverð, því að hún leyfir okkur að upplifa fegurðina ólíkt þeirri sem finnst í hefðbundna íslenska landslagsmálverkinu. Verk Guðna gefur okkur því nýja leið til að upplifa fegurð íslenskrar náttúru. Allir unnendur landslagsmálverka ættu að verða hrifnir af verkinu. Þeir sem aðhyllast verk íslensku frumkvöðlanna, sem og aðdáendur abstrakt stíls.
[1] Schoen, Georg Guðni, 102.
[2] Guðrún Jónsdóttir, Georg Guðni.
[3] Georg Guðni, Conversation with Georg Guðni, 32.
[4] Kleiner, Gardner´s Art, 332.
[5] Sama heimild, 338.
[7] Georg Guðni, Conversation with Georg Guðni, 51-52.
[13] Richard Middleton, „From here to eternity.“
[14] Georg Guðni, Conversation with Georg Guðni, 46.
[15] Mathlin, Reflections of Memory, 17-18.
[16] Ólafur Gíslason, Sköpun heimsins og heimanna, 19.
[17] Cooper, The Zen Impulse, 180.
[18] Georg Guðni, Conversation with Georg Guðni, 51.
[19] Hannes Sigurðsson, Where the earth meets the sky, 86.
[20] Hafþór Ingvason, Listaverk í heimi hluta, 107-108.
[21] Jón Proppé, Georg Guðni.