Franska nýbylgjan í kvikmyndagerð sem var viðloðandi á sjöunda áratugi 20. aldar, dró innblástur frá framúrstefnulistum. Mestu breytingarnar sem gerðust á þessum tíma voru í aðferð og tækni sem gerðu að verkum að kvikmyndagreinin fór að vísa í sjálfa sig sem miðil, líkt og önnur list eins og málverk sem vísa í sinn eigin efnivið.[1] Skáldskaparmyndir voru oft teknar í heimildarmyndatökustíl þar sem tökurnar fóru út fyrir myndverin. Einnig voru ólíkum aðferðum í kvikmyndatöku og klippingu blandað saman. Þetta varð mögulegt m.a. vegna þess að filmur urðu ljósnæmari og myndavélarnar léttari.[2] Aðferðirnar gera okkur jafnframt kleift að túlka innra ástand persóna eins og sést í kvikmyndinni Cléo de 5 á 7 (1962, Agnès Varda).
Umrædd kvikmynd sýnir 95 mínútur úr lífi aðalpersónunnar, Cléo á meðan hún bíður eftir niðurstöðum úr sýnatöku, en þessar mínútur í lífi hennar eru tilfinningaþrungnar og erfiðar fyrir hana því að niðurstaðan sem hún bíður eftir gæti leitt í ljós að líf hennar sé í húfi. Kvikmyndahöfundurinn Agnès Varda (1928-2019) gefur okkur ákveðna fjarlægð frá þessu ástandi með því að brjóta söguna upp í þrettán kafla. Hún blæs lífleika inn í söguþráðinn með sinni sérmiðuðu tækni sem gefur ákveðna andstæðu við ástandið sem kraumar undir hjá Cléo. Þetta gerir Varda með listrænum aðferðum sem hún dregur m.a. frá ítalska nýraunsæinu, en það sést í hvernig götur Parísar eru myndaðar.[3] Við sjáum mikið af skotum/gagnskotum. Nærmyndir eru klipptar inn í langar tökur, en það er oft gert þegar umhverfið er skotið og svo sjáum við nærmynd af andliti. Oft er tekið á hreyfingu, sem gefur okkur tilfinningu fyrir meira raunsæi og hraða. Þegar við erum stödd úti, og á kaffihúsum, þá fær áhorfandinn tilfinningu fyrir að hann sé að horfa á heimildarmynd og það færir hann nær atburðinum. Stíllinn framkallar ákveðið andrúmsloft á götum Parísarborgar, sem eru oft myndaðar með langri linsu sem fletur umhverfið og við sjáum einnig pan í sambland við súm (á aðalatriði).[4] Ofangreindar aðferðir virka sem bragð til að hagræða tíma sögunnar á þann hátt að áhorfandinn skynjar hann á ólíkan hátt en aðalpersónan sem er umvafinn ótta á meðan þessar mínútur líða. Á sama tíma gefur söguþráðurinn í skyn innra ástand persónunnar en þar blandast symbólismi inn í myndina.[5]
Symbólismi er mikilvægt túlkunartæki í kvikmyndinni og má þá helst nefna spegilinn. Þegar Cléo horfir í spegla þá fáum við tilfinningu fyrir skorti á innra lífi eða jafnvel að persónan sem horfir í hann (Cléo) sé í ákveðinni framþróun í hvernig hún sér sjálfa sig. Hún er að horfa mikið út á við í fyrri hluta kvikmyndarinnar, ekki inn á við. Hún nefnir snemma í söguþræðinum (þar sem hún horfir í spegil) að svo lengi sem hún hefur ytri fegurð þá er hún lifandi, en hún tengir dauða við skort á fegurð. Glysgirni í fatnaði, framkomu og einnig í starfi hennar leggur áherslu á mikilvægi ytra lífs. Við sjáum skort á tengingu á milli fólks í því hvernig fólk horfir á hana, en hvernig nærmyndir af fólkinu á götunni eru klipptar inn gefur okkur tilfinningu fyrir að henni finnist óþægilegt að sjá fólk á götunni horfa á sig. Þegar vinkona hennar fer að gefa henni aðra sýn á raunveruleikann, þ.e.a.s. hvernig fegurð tekur á sig ólíka mynd hjá fólki, þá tekur söguþráðurinn breytingum. Eftir fund vinkvennanna, missir Cléo spegil í gólfið og við sjáum nærmynd af honum brotna. Þegar því atriði lýkur, erum við farin að sjá hana horfa á heiminn með öðru sjónarhorni. Hún virðist einnig vera að horfa á fólkið í kringum sig, en fólkið er ekki lengur að horfa á hana, sem gæti túlkast svo að hún sé farin að mynda dýpri tengingu við umhverfi sitt og sjálfa sig.[6]
Heimildir:
[1] Kristin Thompson og David Bordwell, Film History: An Introduction. (New York, USA: McGraw-Hill Education, 2019), 396.
[2] Sama heimild, 393.
[3] Sama heimild, 403-404.
[4] Sama heimild, 394.
[5] Sama heimild, 404.
[6] Daniel Blumensev, Cléo from 5 to 7 - The Aesthetics of the French New Wave, YouTube-vídeó, birt af „BlumenFalck Film Talk“ þann 27. júlí 2018, https://www.youtube.com/watch?v=ZKD_vKHwBfs.