Í nokkrum atriðum kvikmyndarinnar Pulp Fiction (1994, Quentin Tarantino) má sjá tilraunakennd einkenni sem svipa til þýsks expressjónisma og súrrealisma þegar kemur að litum. Þá eru sterkir ýktir litir sviðsmyndarinnar notaðir til að túlka eitthvað huglægt, eða heiminn handan skynfæranna.[1] Í atriðinu þegar Vincent Vega (John Travolta) og Mia Wallace (Uma Thurman) eru á leiðinni út að borða, og Vega er að keyra, má sjá sterka neonliti frá umhverfinu í rauðum og bláum sem endurspeglast einnig í rúðu bílsins og mynda línulaga harðskeytt form (mynd 1). Þetta mætti túlka sem innra ástand, eða forboða spennunnar í framvindu sögu þeirra. Þegar Butch Coolidge (Bruce Willis) og Marcellus Wallace (Ving Rhames) eru fastir í kjallaranum er sterkur rauður ritúalískur litur sem gefur til kynna djöfullegt andrúmsloft sem fylgir nauðgunarsenunni og reiðina í andrúmsloftinu (mynd 2).
Mynd 1: Quentin Tarantino, Pulp Fiction, Miramax, Bandaríkin 1994, https://sites.middlebury.edu/enam0323aaction/2014/03/20/pulp-fiction-step-outline-part-3/.
Mynd 2: Quentin Tarantino, Pulp Fiction, Miramax, Bandaríkin 1994, https://giphy.com/gifs/thegoodfilms-thegoodfilms-pulp-fiction-movie-VZ0F6702VrfIA.
Hægt er að nefna aðra þætti þegar kemur að tilraunakenndum einkennum í ofangreindri kvikmynd: samræður, formgerð frásagnar, og framsetningu ofbeldis. Þar sem þeir eru ekki huglægir og frásagnarfræðilegir, ætti e.t.v. frekar að skilgreina þá út frá listrænu sjónarhorni, en þeir eru tilraunakenndir að því leyti að Tarantino notar þá á skapandi hátt, og á sinn eigin hátt, sem aðgreinir myndir hans frá öðrum kvikmyndum.[2]
Frásögnin inniheldur ákveðna formgerð þar sem hún er kaflaskipt, líkt og í bók, og hún einkennist af textaskyldleika þar sem merking texta er yfirfærð á merkingu orðræðu persónunnar í kvikmyndinni. Við sjáum t.a.m. samhengislega merkingu orða úr biblíunni við atriði kvikmyndarinnar þegar Jules Winnifield (Samuel L. Jackson) vitnar beint í vers úr biblíunni. Nafn kvikmyndarinnar gefur til kynna að hún skilgreini sig sem bók eða tímarit þar sem orðið pulp er ódýr pappír sem notaður er til að prenta orð á.[3]
Skemmtilegur og hnyttinn orðaforði dregur innblástur frá klassískum bókmenntum og film noir kvikmyndastílnum. Tarantino nútímavæðir þessi áhrif með orðaforða samtímans eins og „foot massage“ og „quarter pounder with cheese“ Þessi orð samtímans hjálpa áhorfandanum að skynja persónuna og þróun hennar. Samblandan gerir samræðurnar frumlegar og vel úthugsaðar og gerir að verkum að hægt væri að skilja húmorinn eins vel með því að hlusta á söguna á hljóðbók frekar en að sjá hana á hvíta tjaldinu.[4]
Ofbeldið virkar hrottalegt en þegar betur getur að líta atriðin þá er mikill hluti ofbeldis gefið í skyn frekar en sýnt, eins og þegar Coolidge fer niður í kjallarann með sverð til að bjarga Wallace þá eru stungurnar og bardaginn gefin í skyn. Annað dæmi er þegar Vega drepur óvart Marvin (Phil LaMarr) sem situr í aftursæti bílsins, þá sést ekki þegar skotinu er hleypt af og byssukúlan lendir í andliti Marvins, heldur heyrum við hvellinn og svo sjáum við mikið blóð eftir að það gerist. Stíll Tarantinos fer því handan kvikmyndanna sem hann dregur innblástur frá og aðferð hans er einkennandi. Í flestum öðrum kvikmyndum myndi leikstjórinn byggja upp spennu atriðisins og klippa strax eftir atriðið, en í ofangreindri kvikmynd notar Tarantino hversdagslegar samræður til að leiða inn í t.d. skotbardaga. Hann staldrar svo við þannig að við sjáum eftirköst atburðanna í frekar langan tíma.[5]
Heimildir
[1] Timothy Corrigan og Patricia White, The Film Experience: An Introduction. (Boston, USA: Bedford/St. Matin´s, 2018), 333.
[2] Shawna Lipton, „Quentin Tarantino´s Pulp Fiction Has Altered the Art film And has Changed Popular Culture,“ Vefsíða Classic Art Films, sótt þann 27. október 2019, http://www.classicartfilms.com/academicpapers/Tarantinos-Pulp-Fiction-Has-Altered-the-Art-Film-and-Changed-Pop-Culture.pdf.
[3] Annette Hill, Shocking Entertainment: Viewer Response to Violent Movies. (Luton, Englandi: Uiversity of Luton Press, 1997), 23.
[4] Edward Gallafent, Quentin Tarantino. (Harlow, Englandi: Pearson/Nongman, 2006), 47.
[5] Alan A. Stone, „Pulp Fiction,“ Vefsíða Boston Review, upprunalega birt í apríl/maí 1995 útgáfu á prenti, sótt þann 27. október 2019, http://bostonreview.net/archives/BR20.2/stone.html.