Í kvikmyndinni Sedmikrásky (1966, Věra Chytilová) eru aðalpersónurnar tvær, Marie nr. 1 (Jitka Cerhová) og Marie nr. 2 (Ivana Karbanová), framsettar sem tvær útgáfur af sömu manneskjunni (eins og nöfn þeirra gefa til kynna) og framkoma þeirra er vélmennisleg. Það að einstaklingurinn sé ekki að hugsa sjálfstætt sýnir skort á díalektík og varpar fram hugtökum eins gáleysi, en allt er vanhugsað í gjörðum þeirra. Umrædd kvikmynd sýnir listbragð í stíl og tækni hjá Chytilová. Margar ólíkar og tilraunakenndar aðferðir einkenna kvikmyndina. Hallandi hreyfingar kvikmyndatökuvélarinnar sýna ljóðrænan dans aðalpersónanna sem lætur áhorfandann skynja svima, og við fáum þá tilfinningu fyrir að líf þeirra sé öfugsnúið, en kvikmyndatakan er túlkun kæruleysislegs lífsstíls ungu kvennanna sem leiða söguþráðinn áfram. Oft er notuð löng linsa til að fletja viðföng skjásins, en í einu atriðinu er það gert til að túlka hæðnislegt viðhorf aðalpersónanna til karlmanna. Eitt viðfangið (karlmaðurinn) er þá framsett eins og dúkka. Hann virkar upphengdur og hlutfallslega lítill í samanburði við önnur viðföng myndrammans. [1]
Chytilová hæðist að stereótýpu kvenna með aðferðum sem minna á framúrstefnulist, eins og samklipp þar sem sjást úrklippur í ólíkum efnivið. Hún notar sérstakar aðferðir til að búa til veggskvísur úr aðalpersónunum og klippir jafnframt af þeim þeim höfuðin. Aðferðin verður hér hluti af sviðsetningunni (mynd 1). Innan söguþráðarins eru Maire nr. 1 og Marie nr. 2 einnig sjálfar að klippa myndir úr tímaritum, líma þær saman og hengja upp á vegg. Fyrir utan hæðnina, gefur þetta enn frekari tilfinningu fyrir ofneyslu og glundroða. Draslið í kringum þær sem myndast við að klippa út, og sóunin á efniviðnum kemur skýrt fram þegar þær aðhafast inni á heimilinu. Úrklippurnar hjálpa okkur þannig að finna fyrir samfélagslegri sóun og sýnir athyglisverða notkun leikstjórans á úrklippulist til þess að túlka. Sjónræn, litrík áhrif með notkun ólíkra litafiltera í ólíkum myndskeiðum blandast við senur í svart-hvítu sem gefur áhorfandanum enn frekari vísbendingar um óreiðu. Ofangreind dæmi sýna hvernig leikstjórinn nær að setja fram þema í ofneyslu og niðurrifi samfélagsins með mörgum ólíkum aðferðum í kvikmyndatöku. Áhrifin í litríkum og tilraunakenndum myndskeiðum virka einnig sem augnakonfekt fyrir áhorfandann.[2]
mynd 1: Vera Chytilová, Sedmikrásky, Ústřední Půjčovna Filmů, Tékkóslóvakía 1966, https://www.artforum.com/print/201904/j-hoberman-on-vera-chytilova-s-sedmikrasky-daisies-78969.
Chytilová var einn frumkvöðla nýbylgju kvikmynda Tékkóslóvakíu.[3] Umrædd kvikmynd hennar kom út á tíma þar sem tékkneska nýbylgjan fékk tækifæri til að blómstra (1962-1966), ólíkt því sem gerðist í umhverfi Sovétríkjanna á þeim tíma. Tékkneskar kvikmyndir voru næstum jafn vinsælar og nýbylgju kvikmyndirnar sem komu frá Frakklandi. Það mætti skilgreina þær sem ákveðið stílseinkenni út af fyrir sig þar sem leikstjórar fóru út fyrir hefðbundna sósíalíska raunsæisframsetningu til þess að einblína á ákveðið þema. Þetta sést í umræddri kvikmynd, þ.e.a.s. við erum að sjá framsetningu á raunsæi en hún er listrænni og tilraunakenndari heldur en einkenndist almennt í austantjaldslöndum. [4]
Heimildir
[1] Kristin Thompson og David Bordwell, Film History: An Introduction. (New York, USA: McGraw-Hill Education, 2019), 396.
[2] Sama heimild, 416.
[3] Sama heimild, 416.
[4] Sama heimild, 414-415.