Áherslur í listum breyttust með tæknivæðingunni á fyrri hluta 20. aldar. Listmálarar véku t.a.m. frá raunverulegri framsetningu og einnig minnkaði áhersla á túlkun goðsagnakenndra og trúarlegra þema. Nýtt umhverfi lista einkenndist af tilraunastarfsemi, og þá oft í þema tæknivæðingar, en nýjar áherslur endurspegluðu áföll fyrra stríðs. Tilraunir voru gerðar til að sjokkera áhorfandann, og fá hann til að horfa á hlutina með öðrum augum.[1]
Módernísk list var viðloðandi alla 20. öld. Á árunum 1918 til 1930 komu fram margir nýir stílar í kvikmyndagerð eins og þýskur expressjónismi, sovéska myndfléttan og franskur impressjónismi. Tilraunamyndin varð svo til með súrrealisma, abstrakt list og dada.[2]
Framleiðsla á frönskum kvikmyndum minnkaði á tíma fyrri heimsstyrjaldar. Amerískar myndir voru fluttar inn og sýndar í Frakklandi vegna aukinnar eftirspurnar og einnig voru þær ódýrari. Á árunum 1918 til 1928 var það sérstaklega vandamál fyrir franska kvikmyndagerð hversu mikið af útlendum kvikmyndum var flutt inn, en kvikmyndaiðnaðurinn í Þýskalandi og Bretlandi náði sér á strik á undan frönskum. Í Evrópu var stúdíókerfið ekki viðloðandi eins og í Ameríku.[3]
Kvikmyndagerðarfólk sem aðhylltist impressjónisma vildi listvæða kvikmyndir, en þeir sem fylgdu stílnum leituðust eftir að tjá sálræna þætti persóna, en þaðan kemur innblásturinn bakvið franskan impressjónisma. Rithöfundar sem skilgreindu stílinn sögðu að kvikmyndagreinin væri tengd hugtakinu tíma, og sýnir því (sjónrænan) hrynjanda í samhengi við rými, líkt og tónlist og dans gerir. Sumir impressjónistar litu á kvikmyndir sem hreinan miðil eða cinéma pur, og vildu þeir að kvikmyndagreinin miðlaði óhlutbundum og grafískum formum frekar en að leggja áherslu á söguþráð. Algengar tjáningaraðferðir voru að skjóta í bogadregin spegil til að sýna afmyndað form. Að sýna andlit móðukennd var aðferð til að túlka móðukennda hugsun. Hallandi tökur voru einnig algengar til að sýna svima eða annarlegt ástand manneskju.[4]
Rytmískar og hraðar klippingar eru stórt framlag franskra impressjónista til kvikmyndagerðar og framþróun þeirra hélt áfram inn í fjórða áratug tuttugustu aldar. Ólíkt þýska impressjónismanum, sem lagði áherslu á að túlka með sviðsmyndinni og ýktum leik, notuðu frakkar kvikmyndatökuvélina til túlkunar.[5]
Eftir að vinsældir impressjónískra kvikmynda fóru að dvína, tók myndastefnan við, en það gerðist á árunum 1918-1922. Myndastefnan varð alþjóðleg hreyfing í ljósmyndun árið 1880, og var vinsæl til 1920. Undirstaða hennar var listrænn stíll í dramatískum áhrifum ljóss og skugga, sem minnti á verk listmálara eins og Rembrandts (1606-1669). Lósmyndarar sveipuðu hluta myndflatarins með þoku eða skugga þar sem lögð var áhersla á að aðalviðfangsefni myndarinnar væri skarpt, en aukaatriðin ekki. Hvernig myndramminn var skipulagður skipti máli frekar en að sýna hlutina eins og þeir eru í raunveruleikanum.[6]
Á þriðja áratugi 20. aldar fór efnahagur Frakklands að vaxa og stærri kvikmyndaframleiðslu fyrirtæki urðu til. Framleiðsla impressjónískra kvikmynda, sem var aldrei stór bransi, stóð þá höllum fæti. Þegar hljóðið kom til sögunnar árið 1929, varð ómögulegt fyrir stílinn að ná fótfestu aftur, m.a. vegna aukins kostnaðar sem kom með hljóðmyndum. Alfred Hitchcock (1899-1980) er einn frægra leikstjóra sem studdist við stílinn, eins og má helst sjá í The Ring (1927, Alfred Hitchcock). Hann notaði ólík sjónarhorn, tæknibrellur og hreyfingu myndavélarinnar til að túlka hvað persónur sjá og hugsa, eins og getur að líta impressjónískar kvikmyndir. [7]
Heimildir:
[1] Kristin Thompson og David Bordwell, Film History: An Introduction. (New York, USA: McGraw-Hill Education, 2019), 69.
[2] Sama heimild, 71.
[3] Sama heimild, 71.
[4] Sama heimild, 74-79.
[5] Sama heimild, 82-83.
[6] Mary Warner Marien. Photography: A Cultural History. (London, Englandi: Lawrence King Publishing, 2006), 170-172
[7] Thompson og Bordwell, Film History, 84-85.